ఇది గాలి వీయని ఎన్నిక!

• నాలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ పాతవారిపైనే మొగ్గు

• 75 ఏళ్ల చరిత్రలో ఇవి అసాధారన ఎన్నికలు

• ఉచితాల విషయంలో అన్ని పార్టీలదీ అదే తీరు

• కొత్తవారి కంటే తెలిసినవారే మేలంటున్న ఓటరు

(సత్యంన్యూస్, శ్రీకాకుళం)

ప్రస్తుతం జరుగుతున్న నాలుగు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు ఒక ఆసక్తికరమైన అంశాన్ని చర్చకు తెచ్చాయి. మేనిఫెస్టోలు, హామీలు, ఉచిత పథకాలు దాదాపు అన్ని పార్టీలకూ ఒకేలా ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, అధికారంలో ఉన్న పార్టీల పట్ల ఓటర్లు చూపిస్తున్న స్థిరత్వం లేదా మార్పు కోరుకునే వారి ప్రత్యామ్నాయ ఆలోచన.. ఈ రెండింటిలో దేని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండబోతోంది? అన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్న.

ఎన్నికల ‘హవా’ ఎక్కడ?

చారిత్రక సాక్ష్యాలను పరిశీలిస్తే, 1977లో ఇందిరాగాంధీ ఓటమి, 2011లో బెంగాల్‌లో వామపక్షాల పతనం వంటివి ఒక బలమైన ‘ప్రజా ఆగ్రహం’ (హవా) వల్ల సంభవించాయి. కానీ ప్రస్తుత ఎన్నికలు జరుగుతున్న రాష్ట్రాల్లో అటువంటి బలమైన మార్పు గాలి వీస్తున్నట్లు కనిపించడం లేదు. ఎక్కడో ఒకచోట అసంతృప్తి ఉన్నా, అది ప్రభుత్వ మార్పునకు దారితీసేంత తీవ్రతతో లేదు.

తెలిసినవారే మిన్న?

ఆర్థిక అనిశ్చితి నెలకొన్న కాలంలో, ప్రజలు ప్రయోగాత్మక మార్పుల కంటే, ఉన్న నాయకత్వమే స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుందని నమ్ముతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. అభివృద్ధి, ఉచిత హామీల విషయంలో అన్ని పార్టీలు పోటీ పడుతుండటంతో, ఓటరుకు మార్పుపై పెద్దగా ఆసక్తి కనిపించడం లేదు. ప్రస్తుత ఎన్నికల్లో ‘మార్పు కోసం గాలి వీస్తున్నదా?’ అంటే, సమాధానం లేదు అనే చెప్పాలి. ఇది గాలి వీయని ఎన్నిక. ఓటర్లు తమ దైనందిన జీవితంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను అధిగమించడానికి స్థిరత్వంనే ప్రధాన ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటున్నారు. అయితే, ఈ ధోరణి దీర్ఘకాలంలో రాజకీయ పరిణతికి దారితీస్తుందా? లేక రాజకీయ స్తబ్దతకు దారితీస్తుందా? అనేది రాబోయే కాలం నిర్ణయిస్తుంది.

1977లో ఇందిరాగాంధీ అధికారాన్ని కోల్పోవడం, 1980లో మొరార్జీ దేశాయ్ నేతృత్వంలోని జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం అధికారం నుంచి దిగిపోవడం, 2011లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 34 ఏళ్ల నిరంతర పాలన తర్వాత లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం ఓడిపోవడం వంటివి మనకు గుర్తుండే సంఘటనలు. ఈ సందర్భాలన్నింటిలోనూ అధికార ప్రభుత్వాలు ఓడిపోవడానికి ప్రత్యేక కారణాలు ఉన్నాయి.

1977లో ఎమర్జెన్సీపై వ్యతిరేకత, 1980లో పాలక జనతా కూటమిలో అంతర్గత విభేదాలు, పశ్చిమబెంగాల్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా సింగూరు, నందిగ్రామ్‌లలో సారవంతమైన వ్యవసాయ భూములను బలవంతంగా సేకరించడం. ఇలాంటి ‘హవా’ ఎన్నికలు మరికొన్ని ఉండవచ్చు, కానీ 75 ఏళ్ల భారతీయ ఎన్నికల చరిత్రలో ఇవి అసాధారణమైనవి. సాధారణంగా ఎన్నికల ఫలితాలను నిర్ణయించేది, మార్పునకు సమయం ఆసన్నమైందా లేదా అనే ఓటర్ల సహజమైన ఆలోచనే. ప్రస్తుతం ఎన్నికలు జరుగుతున్న ఏ రాష్ట్రంలోనూ స్పష్టమైన ‘హవా’ కనిపించడం లేదు. అక్కడక్కడా అసంతృప్తి, నిరాశ, ఆగ్రహం ఉన్నప్పటికీ, మార్పు కోసం ఎక్కడా బలమైన గాలి వీస్తున్నట్లు కనిపించడం లేదు. పశ్చిమబెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ, 15 ఏళ్ల అశాంతిపూరిత పాలన తర్వాత కూడా, బీజేపీ నుంచి గణనీయమైన ప్రతిపక్ష నిరసనలు ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ, సురక్షితంగానే ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నారు.

ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఎన్నికల జాబితాల వివాదాస్పద ‘స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన’ (ఎసఐఆర్)కు మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా బీజేపీ అనుకోకుండానే టీఎంసీకి సహాయపడినట్లయింది. దీనివల్ల సుమారు 91 లక్షల మంది ఓటర్ల పేర్లు తొలగించబడ్డాయి, ఇది ముఖ్యంగా టీఎంసీకి అనుకూలంగా ఉండే ముస్లిం మెజారిటీ జిల్లాలపై ప్రభావం చూపింది. బీజేపీ తన ఎన్నికల ఫలితాలను ప్రభావితం చేయడానికి, నిర్దిష్ట ఓటర్లను లక్ష్యంగా చేసుకోవడానికి ఎన్నికల సంఘాన్ని వాడుకుందని ఆరోపిస్తూ, బెనర్జీ దీనిని ఓట్ల దొంగతనం అని అభివర్ణించారు. ఈ వివాదం, ఆమె ప్రభుత్వ అనేక వైఫల్యాల నుంచి ప్రజల దృష్టిని మళ్లించడానికి ఆమెకు సహాయపడింది. బీజేపీ బహిరంగంగా ఎంత గొప్పలు చెప్పుకున్నా, మమతా దీదీ ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టే స్థితిలో తాము లేమని ఆ పార్టీకి కూడా తెలుసు.

ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి ప్రభుత్వం మారుతుందనే సంప్రదాయాన్ని కాదని పినరయి విజయన్ నేతృత్వంలోని లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (ఎల్‌డీఎఫ్) అన్ని అంచనాలను తలకిందులు చేసింది. సాధారణంగా కేరళలో ఎల్‌డీఎఫ్, కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (యూడీఎఫ్) అధికారంలోకి వస్తుంటాయి. విజయన్ రెండోసారి అధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవడమే కాకుండా, మునుపటి కంటే ఎక్కువ మెజారిటీని సాధించారు. ఆయన హ్యాట్రిక్ సాధించగలరా? అనేది ఇప్పుడు అందరి మదిలో మెదులుతున్న ప్రశ్న. అయితే, ఆయనకు భారీ సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. నిరుద్యోగం, పెరుగుతున్న ధరలు, శబరిమల స్వర్ణ చోరీ కేసు వంటి వివాదాల వల్ల ప్రజల్లో ఆగ్రహం ఉంది. కానీ అంతకంటే తీవ్రమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఆయన ప్రభుత్వం అంతర్గత విభేదాలతో ఇబ్బంది పడుతోంది. పార్టీ టిక్కెట్లు నిరాకరించడంతో, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) లేదా సీపీఐ(ఎం)కి చెందిన పలువురు సీనియర్ అసమ్మతి నేతలు స్వతంత్రులుగా పోటీ చేస్తున్నారు. పార్టీలో అభ్యర్థులకు ఉన్న రెండు పర్యాయాల పరిమితి నిబంధన దీనికి ప్రధాన కారణం. ఆశ్చర్యమేమీ లేదు, వామపక్ష ఓటుబ్యాంకును చీల్చడానికి యూడీఎఫ్ వారిలో కొందరికి మద్దతు ఇస్తోంది.

ఒకవైపు కేరళలో కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థి కోసం వేట మొదలుపెడుతున్నప్పటికీ ప్రమాదకరమైన మార్పు కంటే, తెలిసినవారే మేలనే నినాదంతో విజయన్ చివరికి విజయం సాధిస్తే ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదు. ఆయనలాగే, అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిశ్వ శర్మ (బీజేపీ) వరుసగా మూడవసారి గెలవాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఆయన కూడా ఇవే ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటున్నారు.

ప్రభుత్వ వ్యతిరేకత, బలపడుతున్న ప్రతిపక్షం. కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని అస్సాం సమ్మేళిత మోర్చా (ఏఎసఎం)తో పాటు, జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా (జీవీవీ) కొత్తగా బరిలోకి దిగింది. అస్సాం ఎన్నికల్లో జీవీవీ పోటీ చేయడం ఇదే మొదటిసారి. గిరిజన సామాజిక వర్గాల సమస్యలను, ముఖ్యంగా వారికి ఎస్సీ హోదా కల్పించాలనే సుదీర్ఘ డిమాండ్‌ను వాడుకుంటూ, బీజేపీ పట్టున్న ప్రాంతాల్లో పాగా వేయాలని జీవీవీ ఆశిస్తోంది. అయితే విజయన్ లాగే, క్షేత్రస్థాయి నివేదికల ప్రకారం శర్మ కూడా ఈ సవాళ్లను అధిగమిస్తారని తెలుస్తోంది. కనీసం ఒక ఒపీనియన్ పోల్ (సి`ఓటర్) కూడా బీజేపీ, దాని మిత్రపక్షాలు అస్సాంలో తమ ప్రత్యర్థుల కంటే గణనీయమైన ఆధిక్యంలో ఉన్నాయని చూపించింది.

తమిళనాడులో, ముఖ్యమంత్రి ఎం.కె.స్టాలిన్ నేతృత్వంలోని డీఎంకే కూటమి ఒకవైపు అన్నాడీఎంకే-బీజేపీ కూటమి నుంచి, మరోవైపు సినీ నటుడు విజయ్ స్థాపించిన కొత్త పార్టీ ‘తమిళగ వెట్రి కళగం’ (టీవీకే) నుండి బలమైన సవాలును ఎదుర్కొంటోంది. మార్పు అనే నినాదంతో టీవీకే ఎన్నికల బరిలోకి దిగింది. సంప్రదాయ రాజకీయ నాయకత్వానికి భిన్నంగా ఉండాలని కోరుకునే యువ ఓటర్లలో ఈ పార్టీ గొప్ప ఉత్సాహాన్ని నింపింది. ఫ్యాన్ క్లబ్‌ల నెట్‌వర్క్ ద్వారా పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న తన ప్రభావంతో, డీఎంకే, అన్నాడీఎంకేలకు ఈ పార్టీ గట్టి పోటీనిస్తోంది. అసెంబ్లీలో హంగ్ ఏర్పడితే, ఈ పార్టీ ‘కింగ్‌మేకర’ పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. అయితే, ముందుగానే నిర్ణయానికి రాకూడదు. ప్రస్తుతానికి డీఎంకే ముందంజలో ఉంది.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, నాలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ అధికార పార్టీలు, ప్రభుత్వ వ్యతిరేకతను అధిగమించి తమ ప్రత్యర్థుల కంటే మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నాయి. ఆర్థిక అనిశ్చితి ఉన్న కాలంలో ప్రజలు స్థిరత్వాన్ని కోరుకుంటున్నారని, తెలిసినవారే మేలని భావిస్తున్నారని ఇది సూచిస్తోంది. ఇది భారతీయ ఎన్నికల గురించి ఒక పెద్ద విషయాన్ని తెలియజేస్తోంది. చాలా పార్టీలు అభివృద్ధి, ఉచిత పథకాల కలయికతో ఒకే విధమైన హామీలను ఇస్తుండటంతో, ఓటర్లకు మార్పు కోసం పెద్దగా ఆసక్తి కనిపించడం లేదు. అయితే, ఒక శక్తివంతమైన ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో మరీ ఎక్కువ స్థిరత్వం ఉండటం చివరికి మంచిదేనా?