క్రీడా రంగంలో ‘మేడ్ ఇన్ ఇండియా’ గర్జించాలి!

• జలంధర్ బంతులు.. మీరట్ బ్యాట్లు..

• అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదగాలంటే ఏం చేయాలి?

భారతదేశం ఇటీవల టీ20 ప్రపంచకప్‌ను ముద్దాడిన వేళ దేశవ్యాప్తంగా పండుగ వాతావరణం నెలకొంది. త్వరలో ఫిఫా వరల్డ్ కప్ సందడి మొదలుకానుంది. అయితే, ఈ మైదానాల్లో వినిపించే కేరింతల వెనుక, కనిపించని బిలియన్ డాలర్ల క్రీడా పరికరాల పరిశ్రమ ఒకటి ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రీడా వస్తువుల సరఫరా గొలుసులో భారత్ తన ముద్ర వేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.

నిగూఢ నైపుణ్యం: జలంధర్, మీరట్‌ల కథ

భారతీయ క్రీడా పరికరాల పరిశ్రమకు వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నవి పంజాబ్‌లోని జలంధర్, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీరట్ నగరాలు. దేశ విభజన సమయంలో ఇక్కడ స్థిరపడిన నైపుణ్యం కలిగిన కళాకారులే నేడు ఈ పరిశ్రమకు ప్రాణం పోస్తున్నారు.

జలంధర్ (బస్తీ షేక్):

ఇక్కడి వీధుల్లో తయారయ్యే ఫుట్‌బాల్‌లు యూరోపియన్ లీగ్‌ల వరకు వెళ్తాయి. ఫిఫా వరల్డ్ కప్‌లో వాడే ‘మేడ్ ఇన్ ఇండియా’ ఇన్‌ఫ్లేటబుల్ బంతులు ఇక్కడి వర్క్‌షాప్‌ల నుంచే రూపుదిద్దుకుంటాయి.

మీరట్:

ప్రపంచ క్రికెట్ దిగ్గజాలు వాడే ‘ఇంగ్లీష్ విల్లో’ బ్యాట్లు ఇక్కడే తయారవుతాయి. ఆస్ట్రేలియా నుంచి వెస్టిండీస్ వరకు టెస్ట్ ప్లేయర్లు మీరట్ కళాకారుల చేతి నైపుణ్యాన్ని నమ్ముకుంటారు.

140 కోట్ల జనాభా.. 0.5% వాటా!

140 కోట్ల జనాభా ఉన్న మన దేశం, క్రీడా పరికరాల ప్రపంచ ఎగుమతుల్లో కేవలం 0.5 శాతం వాటాను మాత్రమే కలిగి ఉండటం ఆశ్చర్యకరం. మన పొరుగు దేశం పాకిస్థాన్‌లోని సియాల్‌కోట్, చేతితో కుట్టిన ఫుట్‌బాల్‌లలో 70% వాటాతో భారత్ కంటే మెరుగైన ఎగుమతులు చేస్తోంది. మరోవైపు చైనా ఏకంగా 50% వాటాతో అగ్రస్థానంలో ఉంది. వియత్నాం, ఇండోనేషియాలు కూడా ‘చైనా +1’ వ్యూహంతో అంతర్జాతీయ ఆర్డర్లను కొల్లగొడుతున్నాయి.

ఎందుకు ఈ రంగంపై దృష్టి పెట్టాలి?

ఉపాధి కల్పన:

వస్త్ర, పాదరక్షల రంగాల తర్వాత అత్యధిక ఉపాధినిచ్చే రంగం ఇదే. కోటి రూపాయల పెట్టుబడికి కనీసం 25 ఉద్యోగాలు లభిస్తాయి.

ఒలింపిక్స్ కల:

భారత్ 2030 కామన్వెల్త్ గేమ్స్, 2036 ఒలింపిక్స్ వేదికల కోసం ప్రయత్నిస్తోంది. ఈ మెగా ఈవెంట్లకు అవసరమైన పరికరాలను దిగుమతి చేసుకునే కంటే, స్వదేశీ తయారీని పెంచడం ఆర్థికంగా శ్రేయస్కరం.

లీ నింగ్ స్ఫూర్తి:

2008 బీజింగ్ ఒలింపిక్స్ తర్వాత చైనాకు చెందిన ‘LEE NING’ బ్రాండ్ ప్రపంచ స్థాయికి ఎదిగింది. భారత్ కూడా అటువంటి ‘యాంకర్ బ్రాండ్ల’ను సృష్టించాల్సిన అవసరం ఉంది.

అడ్డంకులు - పరిష్కార మార్గాలు

మన దేశీ తయారీదారులు అంతర్జాతీయంగా పోటీ పడలేకపోవడానికి ప్రధాన కారణాలు:

ధృవీకరణ పత్రాలు:

ఫిఫా, ఐసీసీ వంటి సంస్థల గుర్తింపు పొందడం ఖర్చుతో కూడుకున్న పని. ఇటువంటి ధృవీకరణ కేంద్రాలను భారత్‌లోనే ఏర్పాటు చేయాలి.

వ్యయ నియంత్రణ:

ముడి సరుకుల ధరలు, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు తగ్గించేలా పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచాలి.

PLI పథకాలు:

ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమొబైల్ రంగాల తరహాలోనే క్రీడా రంగ తయారీదారులకు కూడా ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలు (PLI) అందించాలి.

భారతదేశం కేవలం క్రీడలను ఆస్వాదించే దేశంగానే కాకుండా, క్రీడా పరికరాలను ప్రపంచానికి అందించే ‘HUB’గా మారాలి. జలంధర్, మీరట్ నగరాల్లోని నైపుణ్యానికి ప్రభుత్వ మద్దతు, ఆధునిక సాంకేతికత తోడైతే, ప్రపంచ మైదానాల్లో ‘మేడ్ ఇన్ ఇండియా’ ఉత్పత్తుల జోరును ఆపడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.

- సంజీత్ సింగ్, ఆసిస్ ధావన్ (టీవోఐ కోసం)