డిగ్రీలకు ముగింపు..? నైపుణ్యాలదే భవిష్యత్తు!

ఒకప్పుడు ఇంజినీరింగ్, కంప్యూటర్ సైన్స్, ఎంబీఏ వంటి డిగ్రీలు ఉద్యోగ భద్రతకు గ్యారంటీగా భావించేవారు. క్యాంపస్ ప్లేస్‌మెంట్‌లు, భారీ జీతాలు, విదేశీ అవకాశాలు యువతను ఈ కోర్సుల వైపు ఆకర్షించాయి. అయితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వేగంగా జరుగుతున్న మార్పులు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) విప్లవం, ఆటోమేషన్ విస్తరణ నేపథ్యంలో కేవలం డిగ్రీలు మాత్రమే సరిపోవని స్పష్టమవుతోంది. దేశ ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు అనంత నాగేశ్వరన్ చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా ఇదే వాస్తవాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో డిగ్రీ కంటే నైపుణ్యాలకే అధిక ప్రాధాన్యం. గత మూడు దశాబ్దాలుగా ప్రపంచీకరణ కారణంగా భారత్ సేవారంగంలో భారీ పురోగతి సాధించింది. ఐటీ, బీపీఓ, ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ రంగాలు లక్షలాది ఉద్యోగాలను సృష్టించాయి. బెంగళూరు, హైదరాబాద్, పుణే, గురుగ్రామ్ వంటి నగరాలు ప్రపంచ ఐటీ మ్యాప్‌లో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాయి. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. అమెరికా, యూరప్, చైనా, జపాన్ వంటి దేశాలు తమ దేశీయ పరిశ్రమలను బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి పెడుతున్నాయి. ‘లోకల్ ఫస్ట్ ’ విధానాలు, సరఫరా గొలుసుల పునర్వ్యవస్థీకరణ, ఆటోమేషన్ పెరుగుదల వల్ల సంప్రదాయ సేవారంగ ఉద్యోగాల వృద్ధి గతంతో పోలిస్తే మందగిస్తోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కేవలం డిగ్రీలు సంపాదించడం కాకుండా ఉద్యోగ మార్కెట్‌కు అవసరమైన నైపుణ్యాలను పెంపొందించుకోవడం అత్యవసరంగా మారింది. ప్రపంచంలో వృత్తి విద్యకు అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చే దేశాల్లో జర్మనీ ముందుంటుంది. అక్కడ ‘డ్యూయల్ వొకేషనల్ ట్రైనింగ్ సిస్టమ్ ’ అమలులో ఉంది. విద్యార్థులు చదువుతో పాటు పరిశ్రమల్లో ప్రత్యక్ష శిక్షణ పొందుతారు. ఫలితంగా వెల్డర్లు, మెకానిక్స్, ఎలక్ట్రీషియన్లు, మెషిన్ ఆపరేటర్లు వంటి వృత్తి నిపుణులకు అత్యంత గౌరవం ఉంటుంది. జర్మనీలో ఒక నైపుణ్యం కలిగిన టెక్నీషియన్ నెలకు వేల యూరోలు సంపాదించడం సాధారణ విషయమే. అందుకే అక్కడ యువ నిరుద్యోగం యూరప్‌లోనే అత్యల్ప స్థాయిలో ఉంటుంది. స్విట్జర్లాండ్‌లో సుమారు రెండు మూడొంతుల మంది విద్యార్థులు వృత్తి విద్యను ఎంచుకుంటారు. బ్యాంకింగ్, హోటల్ మేనేజ్‌మెంట్, మెషిన్ తయారీ, హెల్త్ కేర్ వంటి రంగాల్లో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన వారికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమాండ్ ఉంటుంది. అక్కడ ఒక నైపుణ్యం కలిగిన కార్పెంటర్ లేదా ప్లంబర్ సంపాదన చాలాసార్లు డిగ్రీ ఉద్యోగుల జీతాలకు సమానంగా ఉంటుంది. దీనివల్ల సమాజంలో ప్రతి వృత్తికి గౌరవం ఏర్పడింది. జపాన్ ఆర్థిక అద్భుతం వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి సాంకేతిక నైపుణ్యాల అభివృద్ధి. చిన్న చిన్న తయారీ యూనిట్ల నుంచి ప్రపంచ స్థాయి పరిశ్రమల వరకు నైపుణ్యం కలిగిన కార్మిక శక్తిని జపాన్ పెంచుకుంది. అక్కడ ‘మోనోజుకురి’ అనే భావన ఉంది. అంటే పనిని అత్యున్నత నాణ్యతతో చేయడం. ఒక సాధారణ టెక్నీషియన్ కూడా తన పనిని కళగా భావిస్తాడు. అందుకే జపాన్ ఉత్పత్తులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విశ్వసనీయతకు ప్రతీకగా నిలిచాయి. 1960లలో దక్షిణ కొరియా పేద దేశంగా ఉండేది. కానీ నైపుణ్యాల ఆధారిత పరిశ్రమలు, సాంకేతిక విద్య, తయారీ రంగంపై దృష్టి పెట్టడం వల్ల నేడు ప్రపంచ ఆర్థిక శక్తిగా ఎదిగింది. చైనా కూడా ఇదే మార్గాన్ని అనుసరించింది. లక్షలాది యువతకు సాంకేతిక శిక్షణ అందించి ప్రపంచ తయారీ కేంద్రంగా మారింది. ఫలితంగా కోట్లాది మంది పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ప్రస్తుతం కోడింగ్, డేటా విశ్లేషణ, కస్టమర్ సపోర్ట్ వంటి అనేక పనులను వేగంగా నిర్వహిస్తోంది. అనేక కంపెనీలు ఉద్యోగ నియామకాలను పునఃపరిశీలిస్తున్నాయి. అయితే కొన్ని రంగాల్లో మనుషుల అవసరం ఎప్పటికీ ఉంటుంది. జపాన్, ఇటలీ, జర్మనీ, కెనడా వంటి దేశాల్లో వృద్ధ జనాభా పెరుగుతోంది. కేర్‌గివర్లు, నర్సింగ్ అసిస్టెంట్లు, హోమ్ హెల్త్ వర్కర్లకు భారీ డిమాండ్ ఉంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనాల ప్రకారం రాబోయే దశాబ్దాల్లో ఆరోగ్య రంగంలో లక్షలాది అదనపు ఉద్యోగాలు అవసరమవుతాయి. నర్సులు, ఫిజియోథెరపిస్టులు, మెడికల్ టెక్నీషియన్లు, కౌన్సెలర్లు అత్యంత అవసరమైన వృత్తులుగా మారనున్నాయి. ఆటిజం, లెర్నింగ్ డిజెబిలిటీస్, మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న పిల్లలకు ప్రత్యేక శిక్షణ ఇచ్చే నిపుణుల అవసరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతోంది. ప్రపంచ పర్యాటక రంగం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. నైపుణ్యం కలిగిన చెఫ్‌లు, బేకర్లు, హోటల్ సిబ్బంది, ఈవెంట్ మేనేజర్లు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవకాశాలు పొందుతున్నారు. ఫిట్‌నెస్, స్పోర్ట్స్, యోగా, ఫిజికల్ ట్రైనింగ్ రంగాల్లో కూడా భారీ అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. వ్యక్తిగత శిక్షకులు, స్పోర్ట్స్ సైకాలజిస్టులు, ఫిట్‌నెస్ కోచ్‌లకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో డిమాండ్ పెరుగుతోంది. మన దేశంలో ఇప్పటికీ ‘డాక్టర్ లేదా ఇంజినీర’ అనే సంప్రదాయ ఆలోచన బలంగా ఉంది. ఫలితంగా లక్షలాది మంది డిగ్రీలు పూర్తి చేస్తున్నప్పటికీ పరిశ్రమలకు అవసరమైన నైపుణ్యాలు కలిగిన సిబ్బంది కొరత కనిపిస్తోంది. ఒకవైపు నిరుద్యోగ యువత సంఖ్య పెరుగుతుండగా, మరోవైపు మంచి ప్లంబర్లు, వెల్డర్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు, మెషిన్ ఆపరేటర్లు, టెక్నీషియన్లు దొరకడం లేదని పరిశ్రమలు చెబుతున్నాయి. ఇది విద్యా వ్యవస్థ, ఉద్యోగ మార్కెట్ మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని స్పష్టంగా చూపుతోంది. గత కొన్నేళ్లలో భారత స్టార్టప్ రంగం కేవలం మెట్రో నగరాలకే పరిమితం కాకుండా విశాఖపట్నం, ఇండోర్, కోయంబత్తూరు, నాగపూర్, భువనేశ్వర్, విజయవాడ వంటి నగరాలకు విస్తరించింది. డిజిటల్ టెక్నాలజీ వల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల యువతకు కూడా ప్రపంచ స్థాయి అవకాశాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. ఆన్‌లైన్ శిక్షణా వేదికలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, డిజిటల్ వర్క్ అవకాశాలు యువతకు కొత్త దారులు చూపుతున్నాయి. 21వ శతాబ్దంలో విజయాన్ని నిర్ణయించేది కేవలం సర్టిఫికేట్ కాదు. కొత్త విషయాలు నేర్చుకునే సామర్థ్యం, సమస్యలను పరిష్కరించే నైపుణ్యం, కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్, టీమ్ వర్క్, సృజనాత్మకత వంటి అంశాలే ఉద్యోగ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తాయి.