దీర్ఘకాలిక యుద్ధం.. ఎలా ఎదుర్కొంటుంది మన దేశం?

ఇరాన్ హోర్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించిన తర్వాత జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించిన మొదటి దేశం ఫిలిప్పీన్స్. ఇరాన్‌తో యుద్ధానికి ముందున్న ధరలతో పోలిస్తే పెట్రోల్ బంకుల ధరలు 177 శాతం పెరిగాయి. ఇంధన సరఫరా సమానంగా ఉండేలా చూడటానికి, నిల్వలను, బ్లాక్ మార్కెటింగ్‌ను నిరోధించడానికి ఫిలిప్పీన్స్ అధ్యక్షుడు ఫెర్డినాండ్ ఈ చర్యను రూపొందించారని మార్కోస్ జూనియర్ చెప్పారు. అమెరికాలో ఏప్రిల్‌లో సగటు ధరలు గ్యాలన్‌కు 4.14 డాలర్లు దాటాయి. ఇది 2022 తర్వాత అత్యధికం. యూకే డీజిల్ ధర 17 శాతం పెరగగా, ఫిబ్రవరి 28న సంఘర్షణ ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి యూరప్‌లో సగటున 25 శాతం అధికంగా ఉంది. వియత్నాం వంటి అనేక ఆసియా దేశాలు 50 శాతం అధిక ధరలను నివేదిస్తున్నాయి, ప్రస్తుతం 85 దేశాలు ఇంధన ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. భారతదేశంలో లీటరుకు సుమారు 2.35 పెరిగిన ప్రీమియం పెట్రోల్ ధరలు, 8.5 శాతం పెరిగిన జెట్ ఫ్యూయల్ (ఏటీఎఫ్) ధరలు మినహా, ప్రస్తుతానికి వినియోగదారులు ధరల పెంపు నుంచి తప్పించుకున్నారు. దీనికి ఏప్రిల్ 9న ప్రారంభమై ఏప్రిల్ 29న ముగిసే నాలుగు రాష్ట్రాలు, ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో జరిగిన ఎన్నికలే కారణం. ఓటర్లను నిరాశపరచకూడదనే ఉద్దేశంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్ పంపుల వద్ద ధరలను స్థిరంగా ఉంచడానికి ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించింది. ఏప్రిల్ 29న చివరి ఓట్ల లెక్కింపు పూర్తయ్యాక పరిస్థితి కచ్చితంగా మారుతుంది. ఈ సమస్యకు ముగింపు కనిపించడం లేదు.

అమెరికా కాల్పుల విరమణ ప్రకటన చేసి, ఇరాన్ దానిని స్వాగతించినప్పటికీ.. అది నిష్ప్రయోజనంగా మిగిలిపోయింది. ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్‌పై బాంబు దాడులు కొనసాగిస్తోంది. లెబనాన్‌లో కాల్పుల విరమణ కోసం ఇరాన్ పట్టుబడుతుండటంతో హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేసే ఉంది. ఒకవేళ గల్ఫ్ జలాలు తెరుచుకున్నప్పటికీ, నౌకాయానానికి సాధారణ పరిస్థితులు పునరుద్ధరించడానికి నెలలు కాకపోయినా వారాలు పడుతుంది. మరి అలాంటప్పుడు భారతదేశంపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది? గల్ఫ్‌పై ఆధారపడటం భారతదేశం అనూహ్యంగా పట్టుబడిందనేది రహస్యమేమీ కాదు. గల్ఫ్ చమురు, గ్యాస్‌పై ఆధారపడటం ప్రపంచ సగటు కంటే చాలా ఎక్కువ. ప్రపంచ స్థాయిలో 20 శాతం ముడిచమురు సరఫరాలకు హోర్ముజ్ జలసంధి మార్గంగా ఉండగా, భారతదేశం తన ముడిచమురులో 50 శాతం, ద్రవీకృత సహజ వాయువు (ఎలఎన్‌జీ)లో సుమారు 40 శాతం (ఎక్కువగా ఖతార్ నుంచి), ద్రవీకృత పెట్రోలియం గ్యాస్ (ఎల్‌పీజీ)లో 90 శాతం దిగుమతి చేసుకుంటోంది జలసంధి గుండా. పెట్రోలియం, సహజ వాయువుల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి నీరజ్ మిట్టల్ ఈ సమస్యను అంగీకరించారు.

జాతీయంగా అధిక ఆధారపడటం..

“పరిస్థితులు ఊహించినంత దారుణంగా లేనప్పుడు మనం జాతీయ మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసుకుంటామని, కానీ విపత్కర పరిస్థితుల కోసం ప్రణాళిక వేసుకోవడం మర్చిపోతామని గల్ఫ్ సంక్షోభం స్పష్టం చేసింది. ప్రపంచ ఇంధన ఆధారపడటం హోర్ముజ్ జలసంధిపై సుమారు 20 శాతం.. కానీ మనది అంతకంటే ఎక్కువ.” ఢిల్లీలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో న్యూ బ్యాంక్ లీడ్ ఎకనామిస్ట్ ఫర్ వరల్డ్ డయా ఆరేలియన్ క్రూస్ మాట్లాడుతూ, కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఇంధన రంగంలోని అంతరాయం, గందరగోళం భారతదేశ వృద్ధి వేగాన్ని ఎలా దెబ్బతీసిందో నొక్కి చెప్పారు.

బలమైన స్థితి నుంచి..

భారతదేశానికి రక్షణ కవచాలు ఉన్నప్పటికీ మందార్ ప్రాధికారర్ ఇంధన రిటైల్ ధరలకు ఈ అస్థిరత చేరకుండా నిరోధించడానికి, ఈ అస్థిరత దీర్ఘకాలంలో వృద్ధిపై ప్రభావం చూపుతుందని క్రూస్ అన్నారు. గల్ఫ్ సంక్షోభం చెలరేగడానికి ముందు సంవత్సరానికి అంచనా వేసిన 7.6 శాతం వృద్ధి నుంచి ఇప్పుడు గణనీయమైన మందగమనాన్ని ప్రపంచ బ్యాంకు అంచనా వేస్తోంది. కానీ మనం చూస్తున్నది కేవలం గృహ వంటగ్యాస్, పారిశ్రామిక గ్యాస్ కొరత ప్రభావం మాత్రమే కాదు. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు అనేది సకాలంలో సరఫరాలు, స్థిరమైన ధరలపై ఆధారపడిన ఒక సంక్లిష్టమైన జాలకం. దానిలోని ఏ ఒక్క పాయకు అంతరాయం కలిగినా, దాని పర్యవసాన ప్రభావం గొలుసు పొడవునా తీవ్ర గందరగోళాన్ని సృష్టిస్తుంది. యుద్ధం లేకపోయినా, ఓడ సరుకులపై అదనపు అధిక-ప్రమాద బీమా ప్రీమియం, కేప్ మీదుగా వెళ్లే సుదీర్ఘ మార్గాలకు విపరీతంగా పెరుగుతున్న సరుకు రవాణా రేట్లు వంటివి దీనికి కారణం. 12 గుడ్ హోప్ దిగుమతులను మరింత ఖరీదైనదిగా చేస్తుంది. హైడ్రోకార్బన్ ప్రభావం చమురు, గ్యాస్ కేవలం శక్తి వనరులు మాత్రమే కాదు. హైడ్రోకార్బన్‌లు ఎరువులు, ప్లాస్టిక్‌లు, సింథటిక్ ఫైబర్‌లు, ద్రావకాలు, రంగులు, అనేక ఇతర ఉత్పత్తులకు అవసరమైన ఉత్పన్నాలను అందిస్తాయి.

ఉదాహరణకు, లగేజీ తయారీదారులకు పాలీప్రొపీలిన్, పాలీకార్బోనేట్, పాలీమైడ్ అనేవి 3 కీలకమైన ముడి పదార్థాలు. ఈ ముడి పదార్థాలు కలిసి హార్డ్ లగేజీ ఉత్పత్తి ఖర్చులలో 40-45 శాతం వరకు ఉంటాయి, గత నెలలో వీటి ధరలు 30-50 శాతం పెరగడం వ్యాపారాలను అస్తవ్యస్తం చేశాయి. కొన్ని అంచనాల ప్రకారం చమురు, గ్యాస్ ఉత్పన్నాలపై ఆధారపడిన అనుబంధ ఉత్పత్తుల సంఖ్య 2వేలకి పైగా ఉంది. సహజ వాయువు నిల్వల కొరత కారణంగా ఎరువుల ఉత్పత్తి దెబ్బతినడంతో వ్యవసాయ రంగం కూడా తీవ్ర ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. యూరియా, ఇతర నత్రజని ఆధారిత ఎరువుల ఉత్పత్తికి దిగుమతి చేసుకున్న సహజ వాయువును ఉపయోగిస్తారు. ఎలఎన్‌జీ కొరత ఏర్పడితే అది రైతులకు అవసరమైన ముడిసరుకుల ధరలపై ప్రభావం చూపుతుంది, ఆహార ధరల పెరుగుదలకు దారితీసి, ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లను మరింత పెంచుతుంది. భారతదేశం ఫార్మాస్యూటికల్ రంగానికి, ముఖ్యంగా జెనరిక్ ఔషధాల తయారీకి కూడా ఒక కేంద్రం. దీనికి రసాయన మధ్యంతర పదార్థాల సంక్లిష్టమైన ముడిసరుకు అవసరం. వీటిలో చాలావరకు పెట్రోకెమికల్స్ నుంచి లభిస్తాయి. సరఫరాలో అంతరాయాలు ఉత్పత్తిని ఆలస్యం చేస్తాయి, ఖర్చులను పెంచుతాయి, ఎగుమతులను దెబ్బతీస్తాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీ-కండక్టర్ తయారీకి కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది. ఇవి చమురు సారాల నుంచి ఉత్పన్నమయ్యే ప్రత్యేక రసాయనాలు, పాలిమర్లపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఈ ముడి పదార్థాలలో చిన్న అంతరాయాలు కూడా ఉత్పత్తి శ్రేణులను నిలిపివేయగలవు. స్వల్పకాలిక పరిష్కారాలు లేవు, కానీ ఇంధన వనరుల దీర్ఘకాలిక వైవిధ్యీకరణ తప్పనిసరి. భారతదేశం కొంతకాలంగా దీనిపై పనిచేస్తోందని పెట్రోలియం కార్యదర్శి నీరజ్ మిట్టల్ వెల్లడించారు. గతంలో 272 దేశాల నుంచి ముడిచమురు దిగుమతి అవుతుండగా, ఇప్పుడు అది 41 దేశాలకు పెరిగింది. అదేవిధంగా, గతంలో 15 దేశాల నుంచి దిగుమతి కాగా, ఇప్పుడు ఎలఎన్‌జి 30 దేశాల నుంచి వస్తోంది. అయినప్పటికీ, భారతదేశ ఎలఎన్‌జి దిగుమతులలో 45-50 శాతం, 26-34 శాతం కేవలం ఖతార్ నుంచే వస్తున్నాయి. పెట్రో-రసాయనాలు, ఎరువుల కోసం దేశీయ సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనం కోసం మరింత కృషి చేయడమే ముందుకు వెళ్లే మార్గం. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులలో ఒడిదుడుకులు, అస్థిరత సర్వసాధారణం అయిపోయాయి. ఈ అస్థిరతను తట్టుకునే శక్తిని మనం ఎంత వేగంగా పెంపొందించుకుంటే, అనిశ్చిత భవిష్యత్తును అంత మెరుగ్గా ఎదుర్కోగలం.

- నౌపడ సత్యనారాయణ