ఇకనైనా పాఠాలు నేర్చుకోవాలి

భారతదేశం ఇక ఏమాత్రం విస్మరించలేని ఒక ఇంధన వాస్తవికతను ఎదుర్కొంటోంది. 2026 నాటి ఎల్‌పీజీ, ఎలఎన్‌జీ దిగుమతి ధరలు కేవలం తాత్కాలికం కాదు. ఇది ఒక దీర్ఘకాలిక హెచ్చరిక. అధిక ఆర్థిక వృద్ధిని కొనసాగిస్తూ, ప్రపంచ తయారీ కేంద్రంగా ఎదగాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న దేశానికి, ఇంధన భద్రత లేకపోవడమనేది కేవలం ఒక అసౌకర్యం మాత్రమే కాదు, అది ఒక వ్యూహాత్మక ముప్పు. ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న, భారతదేశం చర్యలు తీసుకోవాలా లేదా అని కాదు, ఎంత వేగంగా స్వయం సమృద్ధి దిశగా అడుగులు వేయగలదు అనేదే. గణాంకాలు ఒక ఆందోళనకరమైన పరిస్థితిని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. భారతదేశ ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం 88.6%కి చేరుకుంది, దేశీయ ఉత్పత్తి పెరుగుతున్న డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా సాగడంలేదు. ఈ ఏడాది ఎలఎన్‌జీ దిగుమతులు 28 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల నుంచి 29 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు చేరుకుంటాయని అంచనా. అయినప్పటికీ ఇది దేశీయ గ్యాస్ అవసరాల్లో సగం మాత్రమే తీరుస్తోంది. అదే సమయంలో, 2047 నాటికి ఇంధన డిమాండ్ మూడు రెట్లు పెరుగుతుందని ఓ లెక్కుంది. డిమాండ్, దేశీయ సరఫరా మధ్య పెరుగుతున్న ఈ వ్యత్యాసం స్థిరమైనది కాదు. విదేశీ కరెన్సీ ఇక్కడి నుంచి వెళ్లిపోతుండటం వల్ల భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దీనివల్ల ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి ఎక్కువ కావడం వ్యవస్థాగత బలహీనతలను మనం చూస్తున్నాం. ప్రస్తుత వ్యవస్థలు డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా లేకపోవడం పరిస్థితిని మరింత ఆందోళనకరంగా మారుస్తోంది. భారతదేశం ఎలఎన్‌జీ మౌలిక సదుపాయాలలో పెట్టుబడి పెట్టింది, ఏటా 50 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా రీగ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. అయినప్పటికీ, పైప్‌లైన్ పరిమితులు, డిమాండ్ అసమతుల్యత కారణంగా వినియోగం 50%-60% వద్దే ఆగిపోయింది. ఎల్‌పీజీ సరఫరా చైన్ మరింత బలహీనంగా ఉండి, పశ్చిమ ఆసియా నుంచి దిగుమతుల పైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి. ముంబై, బెంగళూరు వంటి నగరాల్లో కొరతకు దారితీసి, ధరలు ఐదు రెట్లు పెరగడానికి కారణమయ్యాయి. భారతదేశం ఇప్పటికీ ఎంతటి ప్రమాదకర స్థితిలో ఉందో స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ జోక్యం సంక్షోభాన్ని స్వల్పకాలికంగా హ్యాండిల్ చేయడానికి సహాయపడింది. కానీ అవి దీర్ఘకాలికంగా పని చేయవు. ఇందుకు కారణం దిగుమతి చేసుకున్న ఇంధనాలపై భారతదేశం అతిగా ఆధారపడటం. పరిష్కారం మన కళ్లముందే ఉంది. కంప్రెస్డ్ బయోగాస్ (సీబీజీ) భారతదేశానికి ఇంధన భద్రత, పర్యావరణ సుస్థిరత, గ్రామీణ ఆర్థిక వృద్ధి అనే అరుదైన కలయికను అందిస్తుంది. వ్యవసాయ వ్యర్థాలు, పశువుల వ్యర్థాలు, మున్సిపల్ ఘన వ్యర్థాల నుంచి భారతదేశానికి ఏటా సుమారు 62 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల సీబీజీ ఉత్పత్తి చేసే సామర్థ్యం ఉంది. కానీ, ప్రస్తుతం 132 ప్లాంట్లు పనిచేస్తుండగా, ఉత్పత్తి రోజుకు కేవలం 920 టన్నులు మాత్రమే. ఇది వనరుల కొరత వల్ల కాదు. కేవలం అమలులో వైఫల్యం మాత్రమే. నిజం చెప్పాలంటే, విధానపరమైన ఉద్దేశ్యం చాలా బలంగా ఉంది. ‘సస్టైనబుల్ ఆల్టర్నేటివ్ టువార్డ్స్ అఫోర్డబుల్ ట్రాన్స్‌పోర్టేషన’ (ఎసఏటీఏటీ) ‘గాల్వనైజింగ్ ఆర్గానిక్ బయో-అగ్రో రిసోర్సెస’ (గోబర్`ధన్) వంటి కార్యక్రమాలు బలమైన పునాదులను వేశాయి. ఇవి కొనుగోలుకు భరోసా, ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు, బయోఎనర్జీ పర్యావరణ వ్యవస్థ కోసం స్పష్టమైన దార్శనికతను అందిస్తున్నాయి. కానీ, క్షేత్రస్థాయిలో పురోగతి మందకొడిగా ఉంది. ఫీడ్‌స్టాక్ (ముడి పదార్థాల) సరఫరా ఇంకా విచ్ఛిన్నంగా, నమ్మదగని విధంగా ఉంది. ఆర్థిక సహాయం తరచుగా ఆలస్యమవుతోంది లేదా సరిపోవడం లేదు. నియంత్రణ సంస్థల ఆమోదాలు రావడానికి నెలల సమయం పడుతోంది. ఒక కీలక ఉప-ఉత్పత్తి అయిన ‘డైజెస్టేట’ మార్కెట్ ఇంకా అభివృద్ధి చెందలేదు. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, భారతదేశం ఒక దార్శనికతను నిర్మించుకుంది కానీ, దానిని భారీస్థాయిలో అమలుచేసే వ్యవస్థను ఇంకా సిద్ధం చేయలేదు. మొదట, భారతదేశం ఒక జాతీయ ‘ఫీడ్‌స్టాక్ సెక్యూరిటీ ఫ్రేమ్‌వర్క’ను ఏర్పాటు చేయాలి. బయోమాస్ నమ్మదగిన, ఊహించదగిన సరఫరా లేకుండా, ఏ సీబీజీ ప్రాజెక్ట్ కూడా విజయవంతం కాదు. దీనర్థం రాష్ట్రాల వారీగా ఫీడ్‌స్టాక్ లభ్యతను మ్యాపింగ్ చేయడం, సేకరణ నమూనాలను రూపొందించడం, డెవలపర్లకు భరోసా ఇచ్చే దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలను చేసుకోవడం. అలాగే, సామర్థ్యాన్ని, లాభదాయకతను మెరుగుపరచడానికి ఫీడ్‌స్టాక్ రకాలను తగిన సాంకేతికతలతో సమన్వయం చేసుకోవడం కూడా అవసరం. భారతదేశం తన ఇంధన భద్రతను బలోపేతం చేయడానికి, స్వయం సమృద్ధిని సాధించడానికి ఏ ఇతర రంగానికి మీరు ప్రాధాన్యతనివ్వాలని అనుకుంటుందో తేల్చుకోవాలి. రెండవది నియంత్రణ, ఆర్థిక వ్యవస్థలను క్రమబద్ధీకరించాలి. సింగిల్-విండో క్లియరెన్స్ వ్యవస్థలు ఇప్పుడు ఆప్షనల్ కాదు, అవి చాలా అవసరం. ప్రాజెక్ట్ డెవలపర్లు అనుమతుల కోసం ఆరు నుంచి తొమ్మిది నెలల సమయాన్ని వెచ్చించకూడదు. అదే సమయంలో, ఆర్థిక మద్దతు విధానాలు సంప్రదాయ సబ్సిడీలకు మించి ఉండాలి. వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (వీజీఎఫ్), గ్రీన్ బాండ్లు, కార్బన్ క్రెడిట్ అనుసంధానం ప్రాజెక్ట్ ఆర్థిక వ్యవస్థను గణనీయంగా మెరుగుపరుస్తాయి, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తాయి. మూడవది, భారతదేశం వ్యర్థాలకు మించి ఆలోచించాలి మరియు ప్రత్యేకంగా ఇంధన పంటలను (ఎనర్జీ క్రాప్స్) ప్రోత్సహించాలి. ఉదాహరణకు, నేపియర్ గడ్డి అధిక దిగుబడిని ఇస్తుంది, నమ్మదగిన ఫీడ్‌స్టాక్‌గా పనిచేస్తుంది. వ్యవసాయ భూమిలో 2%-3% వంతును - ముఖ్యంగా మిగులు ఉత్పత్తి ఉన్న ప్రాంతాల్లో కేటాయించడం ద్వారా ఆహార భద్రతకు భంగం కలగకుండా స్థిరమైన బయోమాస్ పునాదిని సృష్టించవచ్చు. ఇది ప్రస్తుత పంటలను భర్తీ చేయడం గురించి కాదు, వ్యూహాత్మక వైవిధ్యీకరణ కూడా. ప్రస్తుత సంక్షోభం నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన పాఠం స్పష్టంగా ఉంది.. చిన్న చిన్న మార్పులు పనిచేయవు. భారతదేశం తాను ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేసే, వినియోగించే విధానంలో నిర్మాణపరమైన మార్పు అవసరం. ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ ప్రోగ్రామ్ విజయం, విధానంలో స్పష్టత, అమలులో క్రమశిక్షణ ఉంటే భారీ స్థాయి పరివర్తన సాధ్యమేనని నిరూపించింది. సీబీజీ తదుపరి గొప్ప విజయగాథగా మారగలదు.. మారాలి కూడా.