జ్ఞాపకాల పందిరి

ధోవతి కట్టుకుని, దట్టమైన కనుబొమ్మలు, తలపాగాతో ఉన్న ఆ వ్యక్తి తన వయస్సు కంటే పెద్దవాడిగా కనిపించేవాడు. అయినప్పటికీ, తన పీఠంపై అమర్చిన బయోస్కోప్‌ను వీపు మీద, మెడలో వేలాడుతున్న తాళాలను అలవోకగా మోసేవాడు. మా స్కూల్ ముగిసే సమయానికి, ఎక్కడి నుంచి వస్తాడో తెలియదు కానీ, పాఠశాల దగ్గర ఉన్న మర్రిచెట్టు అరుగు మీద నిశ్శబ్దంగా వచ్చి కూర్చునేవాడు. పాఠశాల మధ్యాహ్నానికే ముగిసే శనివారాల్లో ఆయన ఎక్కువగా కనిపించేవాడు.

విశాలమైన ఆ చెట్టు నీడలో నేలపై ఉంచిన బయోస్కోప్ కోసం మాలాంటి పాఠశాల పిల్లలు ఎంతో ఆత్రుతగా ఎదురుచూసేవాళ్లం. వేరుశనగ పప్పుల పొట్లం కంటే తక్కువ ధరకే, మమ్మల్ని అలరించే అరుదైన చిత్రాల స్లైడ్ షో చూడటానికి మేమంతా సిద్ధంగా ఉండేవాళ్లం. నా బాల్యంలోని అత్యంత అద్భుతమైన జ్ఞాపకాల్లో ఈ దృశ్యం ఒకటి. అతని ఆ పరికరం కేవలం చిత్రాలను మాత్రమే కాదు, మా మనస్సులలో నిరంతరం మెదిలే కలలను కూడా ప్రదర్శించేది.

చిన్ననాటి మారాం

మాలో చాలామంది దగ్గర డబ్బులు ఉండవని అతనికి తెలుసు. ఆ రోజుల్లో తల్లిదండ్రులు పిల్లలు డబ్బులు అడగడాన్ని ఇష్టపడేవారు కాదు, పైగా దుబారా చేయవద్దని హెచ్చరికలతో కూడిన సలహాలు ఇచ్చేవారు. కానీ ప్రదర్శన ఖరీదు ఎంతో మాకు తెలుసు కాబట్టి, మా తల్లిదండ్రుల నుంచి కొన్ని నాణేలు సంపాదించగలమని మాకు నమ్మకం ఉండేది. స్కూల్ అయ్యాక అతను కనిపించగానే, మేమంతా పరుగున ఇంటికి వెళ్లి మళ్లీ ఉత్సాహంగా గుంపులుగా తిరిగి వచ్చేవాళ్లం. నేనైతే మా నానమ్మ మీద ఆధారపడేవాడిని. ఆమె నన్ను ఎప్పుడూ ఎదురు ప్రశ్న వేసేది కాదు. తన గదిలోని పెట్టెలో దాచిన సంచి తీసి, ‘ముందు భోజనం చేసి అప్పుడు వెళ్లు’ అనే నిబంధనతో నాకు నాణేలు ఇచ్చేది.

బయోస్కోప్ ప్రదర్శన

ఆ ప్రదర్శనకారుడి బయోస్కోప్‌కు రెండు ట్యూబ్‌లు ఉండేవి, అవి ఒకేసారి ఇద్దరు వీక్షకులకు ఒకే చిత్రాన్ని ప్రదర్శించేవి. అంటే మూడు లేదా నాలుగు నిమిషాల ప్రదర్శనను ఒకేసారి ఇద్దరు మాత్రమే చూడగలరు. ఆట మొదలుపెట్టే ముందు, నాణేలు వసూలు చేసి, ‘ఏ చిత్రాన్ని మళ్లీ చూపించమని అడగకూడదు’ అని అతను మమ్మల్ని హెచ్చరించేవాడు. అతను బయోస్కోప్ పక్కన నిలబడి, చేతిలో తాళాలు పట్టుకుని, కుడి కాలితో పెడల్‌ను తొక్కుతూ పెట్టె లోపల చిత్రాలను మారుస్తూ ఉండేవాడు. పెట్టెకు ఉన్న ఒక చిన్న రంధ్రం ద్వారా వెలుతురు లోపలికి ప్రసరించి, చీకటిగా ఉన్న ఆ పెట్టెలో చిత్రాలు స్పష్టంగా కనిపించడానికి అవసరమైన కాంతిని ఇచ్చేది.

విజ్ఞానం.. వినోదం

అతను ఆ చిత్రాల గురించి సరళమైన భాషలో చెప్పే అద్భుతమైన వివరణను మేమంతా ఎంతో శ్రద్ధగా వినేవాళ్లం. తాళాల శబ్దానికి అనుగుణంగా అతను తన స్వర స్థాయిని మారుస్తూ చెప్పే కథలు ఎంతో మధురంగా, ఆకట్టుకునేలా ఉండేవి. అది మాకు ఒక నేర్చుకునే అనుభవం కూడా, మాకు తెలియని మరో ప్రపంచాన్ని అది పరిచయం చేసేది. అప్పుడప్పుడు అటుగా వెళ్లే పెద్దలు కూడా మాతో కలిసేవారు. కొందరు దయా హృదయులు డబ్బులు లేని పిల్లల కోసం నాణేలు ఇచ్చేవారు.

ఆ మర్రిచెట్టు నీడ ఒక సజీవ చర్చా వేదికగా మారిపోయేది. అక్కడ హంపిలోని రాతి రథం, తాజ్‌మహల్, ఇతర అద్భుతాల గురించి పెద్దలు మాట్లాడుకునే మాటలు, వారి అభిప్రాయాలు వినే అవకాశం మాకు కలిగేది. వారి సందేహాలను తీరుస్తూ, అప్పుడప్పుడు చిరునవ్వు చిందిస్తూ, చివరకు ఆ ప్రదర్శనకారుడు ఎటో వెళ్లిపోయేవాడు. కానీ మేము మాత్రం ఆ చిత్రాలతో, కలలతో నిండిన మనస్సులతో అక్కడే ఉండిపోయేవాళ్లం.

అప్పటి బయోస్కోప్ ఒక అద్భుత ప్రపంచానికి కిటికీ లాంటిది. కానీ కాలం మారింది, సాంకేతికత పెరిగింది. ఇప్పుడు ఆ స్థానాన్ని డిజిటల్ విప్లవం పూర్తిగా ఆక్రమించేసింది. అప్పటి బయోస్కోప్‌కు, ఇప్పటి తరం వాడుతున్న సాధనాలకు చాలా తేడా. అప్పట్లో బయోస్కోప్‌లో స్లైడ్స్ చూడటానికి పిల్లలు క్యూ కట్టేవారు. ఇప్పుడు ప్రతి చిన్నారి చేతిలో స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉంటోంది. యూట్యూబ్ షార్ట్స్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ రీల్స్ ఇప్పుడు ఆధునిక బయోస్కోప్‌లు. కేవలం 15-30 సెకన్లలో ప్రపంచంలోని ఏ మూలన ఉన్న దృశ్యాన్నైనా వీక్షించగలుగుతున్నారు.

ఒకప్పుడు బయోస్కోప్ ఇచ్చే కొద్దిపాటి వినోదం కోసం వారాల తరబడి వేచి చూడాల్సి వచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు ఓటీటీ పుణ్యమా అని ఇంట్లోనే కూర్చుని ప్రపంచ స్థాయి సినిమాలు, డాక్యుమెంటరీలు చూస్తున్నారు. బయోస్కోప్‌లో కనిపించే స్టిల్ పిక్చర్స్ స్థానంలో, ఇప్పుడు 4కే హై-డెఫినిషన్ వీడియోలు వచ్చేశాయి. బయోస్కోప్‌లో రెండు కళ్లతో చిన్న రంధ్రం ద్వారా లోపల ఉన్న బొమ్మలను చూసేవాళ్లం. దానికి అత్యంత అధునాతన రూపమే వీఆర్ హెడ్‌సెట్స్. ఈ హెడ్‌సెట్ పెట్టుకుంటే, మనం నిజంగా ఆ ప్రదేశంలో ఉన్నామనే అనుభూతి కలుగుతుంది. హంపి రథం లేదా తాజ్‌మహల్‌ను బయోస్కోప్‌లో ఫోటోలా చూస్తే, ఇప్పుడు వీఆర్ ద్వారా ఆ కట్టడాల చుట్టూ నడుస్తున్నట్లుగా అనుభూతి చెందవచ్చు. అప్పటి పిల్లలు బయోస్కోప్ చూసి కలలు కనేవారు. ఇప్పటి తరం ఓపెన్`వరల్డ్ గేమ్స్ (ఉదాహరణకు: మైన్‌క్లాఫ్ట్, రాబ్‌లాక్స్) ద్వారా తమ సొంత ప్రపంచాలను తామే సృష్టించుకుంటున్నారు.

ముగింపు: బయోస్కోప్ అనేది ఒక “అపురూపమైన జ్ఞాపకం”. ఇప్పటి తరం దగ్గర వేగవంతమైన సాంకేతికత ఉండవచ్చు కానీ, ఆనాడు బయోస్కోప్ వాడు వచ్చేటప్పుడు కలిగే ఆ ఉత్కంఠ, ఆ మర్రిచెట్టు నీడలో స్నేహితులతో పంచుకున్న ఆనందం ఇప్పుడు దొరకడం కష్టమే!

- సత్యంన్యూస్, శ్రీకాకుళం